# Symbole na tachografie - co oznaczają piktogramy

Tachograf pokazuje pracę kierowcy za pomocą piktogramów. Rdzeniem są cztery symbole aktywności - kierownica, młotki, koperta i łóżko - a obok nich wyświetlacz i wydruk używają oznaczeń kart, zdarzeń, usterek, państw i trybów szczególnych. Ta strona wyjaśnia, co oznaczają; limity czasu jazdy i kwalifikacja do czasu pracy należą już do ewidencji.

Stan prawny na 27 września 2026 r.

Podstawa: dodatek 3 (piktogramy) do załącznika IC rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/799; art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 (wpisy manualne i symbole państw).

## Co oznaczają symbole na tachografie

Piktogramy tachografu cyfrowego i inteligentnego określa dodatek 3 do załącznika IC rozporządzenia wykonawczego (UE) 2016/799. Producenci - np. VDO (Continental) czy Stoneridge - mogą rysować je nieco inaczej, ale symbole muszą być jednoznacznie rozpoznawalne, więc ich znaczenie jest takie samo w każdym urządzeniu. Najważniejsze są cztery piktogramy aktywności kierowcy:

| Aktywność | Potocznie | Co oznacza | Jak się zapisuje |
|---|---|---|---|
| Jazda | kierownica | Kierowca prowadzi pojazd. | Automatycznie, gdy pojazd jedzie. |
| Inna praca | młotki (młoteczki) | Praca inna niż prowadzenie - np. załadunek, rozładunek, tankowanie, kontrola pojazdu, obsługa dokumentów. | Ustawia kierowca; po zatrzymaniu także urządzenie. |
| Gotowość | koperta (przekreślony kwadrat) | Kierowca pozostaje do dyspozycji, ale nie prowadzi i nie wykonuje innej pracy - np. czeka, a przewidywany czas oczekiwania jest znany z góry. | Ustawia kierowca. |
| Przerwa / odpoczynek | łóżko | Kierowca nie prowadzi i nie wykonuje pracy. Jeden symbol obejmuje przerwy i odpoczynki. | Ustawia kierowca. |

Piktogramy: dodatek 3 do załącznika IC rozporządzenia wykonawczego (UE) 2016/799.

Tabelę można wydrukować jako ściągę przyciskiem „Drukuj” u góry strony - w oknie drukowania przeglądarki da się też zapisać ją jako PDF.

## Kierownica - jazda

Symbol kierownicy oznacza jazdę. To jedyna aktywność, której kierowca nie ustawia: tachograf włącza ją sam, gdy pojazd rusza, i rejestruje na karcie kierowcy włożonej do gniazda 1.

## Młotki - inna praca

Skrzyżowane młotki oznaczają inną pracę, czyli czynności inne niż prowadzenie pojazdu: załadunek i rozładunek, tankowanie, sprawdzenie pojazdu, obsługę dokumentów czy czynności przy ładunku. Inna praca to aktywna praca kierowcy - tym różni się od gotowości, podczas której kierowca tylko pozostaje do dyspozycji. Jak inna praca wlicza się do czasu pracy i jakie limity z tego wynikają, rozstrzyga [ewidencja czasu pracy](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/ewidencja-czasu-pracy-kierowcy/), a nie sam symbol.

## Koperta - gotowość

Koperta, czyli przekreślony kwadrat, oznacza gotowość (dyspozycyjność): kierowca nie prowadzi i nie pracuje, ale pozostaje do dyspozycji - np. czeka na załadunek, którego przewidywany czas jest znany z góry. Gotowością jest też czas [drugiego kierowcy w załodze](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/multi-manning/), który podczas jazdy siedzi obok prowadzącego lub na kuszetce. Gotowość to ani inna praca, ani odpoczynek - i to najczęściej mylony symbol.

## Łóżko - przerwa i odpoczynek

Łóżko oznacza zarówno przerwę, jak i odpoczynek - tachograf używa jednego symbolu dla obu pojęć. Czy dany okres jest przerwą, dziennym czy tygodniowym odpoczynkiem, wynika z jego długości i kontekstu, a nie z samego piktogramu. Konkretne wymiary opisujemy w materiale [Czas prowadzenia, przerwy i odpoczynki](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/czas-prowadzenia-przerwy-odpoczynki/).

## Co tachograf zapisuje po zatrzymaniu pojazdu

Jazda włącza się automatycznie z ruchem pojazdu. Po zatrzymaniu tachograf przełącza się na aktywność domyślną, zależną od konfiguracji urządzenia - często na inną pracę. Dlatego po każdym postoju kierowca powinien sprawdzić wybrany symbol i w razie potrzeby ustawić właściwą aktywność; niewłaściwy symbol po zatrzymaniu to częste źródło rozbieżności w zapisie.

## Znak zapytania i wykrzyknik na tachografie

Znak zapytania nie jest piątą aktywnością - oznacza aktywność nieznaną, czyli okres, dla którego tachograf nie ma zapisu, np. czas, gdy karta nie była włożona do urządzenia. Takie luki uzupełnia się [wpisem manualnym](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/braki-i-wpisy-manualne/) po ponownym włożeniu karty.

Wykrzyknik to piktogram zdarzenia, a symbol „x” - usterki. Zdarzeniem jest np. jazda bez właściwej karty, włożenie karty podczas jazdy, konflikt kart, przekroczenie prędkości czy przerwa w zasilaniu; usterka dotyczy np. karty, czujnika lub samego urządzenia. Wykrzyknik nie ma jednego stałego znaczenia: o tym, co się stało, mówi dopiero kombinacja piktogramów i komunikat na wyświetlaczu, a szczegóły opisuje instrukcja danego modelu.

## Symbole państw i przekraczanie granic

Tachograf oznacza państwa skrótami literowymi zgodnymi z oznaczeniami wyróżniającymi pojazdów w ruchu międzynarodowym - np. PL, CZ, F czy D. Niemcy to w tachografie D, a nie DE. Kierowca wprowadza symbol państwa na początku i na końcu dziennego okresu pracy, a w tachografach cyfrowych i inteligentnych pierwszej wersji także po przekroczeniu granicy - na pierwszym możliwym postoju. Tachograf inteligentny drugiej wersji (G2V2) rejestruje przekroczenie granicy automatycznie; czym różnią się te urządzenia, wyjaśniamy w materiale [Rodzaje tachografów](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/rodzaje-tachografow/).

## Inne piktogramy: OUT, prom, karty i tryby pracy

- **OUT** - jazda poza zakresem przepisów o czasie prowadzenia pojazdu; tachograf oznacza początek i koniec takiego okresu,
- **prom lub pociąg** - przeprawa promowa albo koleją, istotna przy odpoczynku (zob. [odpoczynek na promie i w pociągu](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/odpoczynek-prom-pociag/)),
- **karty i tryby pracy** - osobne piktogramy mają karta kierowcy, przedsiębiorstwa, kontrolna i warsztatowa, brak karty oraz tryby urządzenia: operacyjny, przedsiębiorstwa, kontrolny i kalibracji,
- **nowe piktogramy tachografów inteligentnych** - m.in. oznaczenia odbiornika nawigacji satelitarnej (GNSS), zdalnej kontroli oraz interfejsu ITS.

## Symbole na wydruku z tachografu

Te same piktogramy pojawiają się na wydrukach z tachografu: oznaczają aktywności, karty, zdarzenia i usterki w kolejnych blokach wydruku. Jak czytać cały wydruk - nagłówki, okresy, dane karty i pojazdu - i jak go opisać, wyjaśniamy w materiale [Wydruk z tachografu](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/wydruk-z-tachografu/).

## Najczęstsze pomyłki przy ustawianiu aktywności

- **Oczekiwanie to nie zawsze odpoczynek.** Jeśli kierowca pozostaje do dyspozycji, a przewidywany czas oczekiwania jest znany, może to być gotowość.
- **Gotowość to nie inna praca.** Samo pozostawanie do dyspozycji bez wykonywania pracy nie oznacza młotków.
- **Zatrzymanie pojazdu to nie automatycznie przerwa.** Po postoju trzeba sprawdzić, jaką aktywność ustawił tachograf.

## Najczęstsze pytania

### Czy symbole są takie same w tachografach VDO i Stoneridge?

Znaczenie tak - piktogramy wynikają z przepisów UE i muszą być jednoznacznie rozpoznawalne. Wygląd ekranu, menu i dodatkowych komunikatów zależy już od producenta i modelu.

### Czy tachografy inteligentne mają nowe piktogramy?

Cztery symbole aktywności się nie zmieniły. Tachografy inteligentne wyświetlają dodatkowo oznaczenia związanych z nimi funkcji, m.in. nawigacji satelitarnej, zdalnej kontroli i interfejsu ITS.

### Czy tachograf sam przełącza aktywność?

Automatycznie rejestrowana jest tylko jazda. Po zatrzymaniu urządzenie przechodzi na aktywność domyślną, ale właściwy symbol ustawia kierowca.

### Czy można wydrukować listę symboli tachografu?

Tak. Przycisk „Drukuj” drukuje tę stronę jako ściągę z tabelą symboli; w oknie drukowania przeglądarki można ją też zapisać jako PDF.

## Powiązane materiały

- [Wpis manualny](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/braki-i-wpisy-manualne/) - Uzupełnianie okresów bez karty
- [Rodzaje tachografów](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/rodzaje-tachografow/) - Cyfrowy, G2V1 i G2V2
- [Karta kierowcy](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/karta-kierowcy/) - Na niej zapisują się aktywności