# Czas pracy kierowcy autobusu - które przepisy obowiązują

Ile może jechać kierowca autobusu i jakie ma przerwy, zależy najpierw od rodzaju przewozu. Linie regularne do 50 km podlegają ustawie o czasie pracy kierowców (rozdział 4a), pozostałe przewozy regularne - rozporządzeniu 561/2006, a przewozy okazjonalne - temu samemu rozporządzeniu z odstępstwami wprowadzonymi w 2024 r.

Stan prawny na 3 października 2026 r.

Podstawa: rozporządzenie (WE) nr 561/2006 - art. 2 ust. 1, art. 3 lit. a, art. 6, 7, art. 8 ust. 2a i 6a, art. 16 ust. 4 i 5; ustawa o czasie pracy kierowców - art. 11 ust. 2, art. 21, 22 i 31a-31e (Dz.U. 2026 poz. 477); rozporządzenie (UE) nr 165/2014 - art. 3 ust. 1

## Najpierw rodzaj przewozu - trzy reżimy

Autobus to pojazd przeznaczony do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - tylko takie przewozy osób obejmuje rozporządzenie 561/2006 (art. 2 ust. 1). Busa dostawczego do 3,5 t dotyczą inne zasady, opisane w artykule o [tachografie w busie](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/tachograf-w-busie/). Dla autobusu o przepisach decyduje rodzaj przewozu i długość trasy:

| Rodzaj przewozu | Przepisy | Czas jazdy | Przerwa | Tachograf |
|---|---|---|---|---|
| Regularny, trasa do 50 km | ustawa o czasie pracy kierowców, rozdział 4a | 10 h dziennie, 60 h w tygodniu, 90 h w dwóch tygodniach | 30 min przy 6-8 h jazdy, 45 min powyżej 8 h | nie (przewóz wyłączony z rozp. 561/2006) |
| Regularny, trasa ponad 50 km | rozp. 561/2006 | 9 h (dwa razy w tygodniu 10 h), 56 h, 90 h | 45 min po 4,5 h jazdy (albo 15 + 30 min) | tak |
| Okazjonalny | rozp. 561/2006 z odstępstwami z 2024 r. | 9 h (dwa razy w tygodniu 10 h), 56 h, 90 h | 45 min po 4,5 h jazdy; także dwie przerwy po co najmniej 15 min, łącznie co najmniej 45 min | tak |

Źródło: art. 3 lit. a, art. 6 i 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006; art. 31a i 31b ustawy o czasie pracy kierowców; art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014.

## Linie regularne do 50 km - rozdział 4a ustawy

Rozporządzenie 561/2006 nie ma zastosowania do przewozów regularnych osób na trasach do 50 km (art. 3 lit. a). Dla ich kierowców normy jazdy, przerw i odpoczynków ustala rozdział 4a ustawy o czasie pracy kierowców:

- dzienny czas prowadzenia między odpoczynkami - najwyżej 10 godzin; tygodniowy - 60 godzin, a w dwóch kolejnych tygodniach - 90 godzin (art. 31a),
- przerwa - co najmniej 30 minut, gdy łączny dzienny czas prowadzenia wynosi od 6 do 8 godzin, i co najmniej 45 minut, gdy przekracza 8 godzin; przerwę można dzielić na części trwające co najmniej 15 minut każda, a rozlicza się ją jak czas pracy (art. 31b ust. 1 i 4) - inaczej niż przerwę z rozporządzenia 561/2006,
- odpoczynek dobowy i tygodniowy - według ogólnych przepisów ustawy (art. 31c w związku z art. 14).

Normy czasu prowadzenia i odpoczynku obowiązują także kierowcę, który wykonuje przewozy na rzecz więcej niż jednego podmiotu (art. 31d ust. 1).

Rozkład czasu pracy takiego kierowcy ustala się na co najmniej miesiąc, a rozkłady jazdy muszą uwzględniać przerwy z art. 31b - szczegóły w artykule o [harmonogramie czasu pracy kierowcy](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/harmonogram-czasu-pracy-kierowcy/).

Jeśli ten sam kierowca wykonuje też przewozy objęte rozporządzeniem 561/2006, do tych przewozów stosuje się rozporządzenie. Jazda na linii do 50 km liczy się wtedy na potrzeby rozporządzenia jako inna praca, a nie jako czas prowadzenia (art. 6 ust. 5 rozporządzenia).

## Przewozy regularne na trasach ponad 50 km

Na liniach regularnych dłuższych niż 50 km obowiązuje rozporządzenie 561/2006 - z tymi samymi limitami jazdy, przerwami i odpoczynkami co w transporcie rzeczy. Opisujemy je w artykule o [czasie jazdy kierowcy](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/limity-jazdy/). Odstępstwa z 2024 r. dotyczą wyłącznie przewozów okazjonalnych, więc na liniach regularnych nie mają zastosowania.

## Przewozy okazjonalne - odstępstwa z 2024 r.

Od 22 maja 2024 r. (rozporządzenie (UE) 2024/1258) kierowca wykonujący okazjonalny przewóz osób może korzystać z trzech odstępstw. Każde ma swoje warunki:

- przerwa - zamiast 45 minut albo 15 + 30 minut kierowca może zrobić dwie przerwy, każdą po co najmniej 15 minut, które łącznie dają co najmniej 45 minut i są rozłożone w okresie 4,5 godziny jazdy (art. 7 akapit trzeci); zasady przerwy opisujemy w artykule o [przerwie w prowadzeniu](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/przerwa-w-prowadzeniu/),
- okno 25 godzin - przy pojedynczym okazjonalnym przewozie trwającym co najmniej 6 kolejnych okresów 24-godzinnych kierowca może raz rozpocząć odpoczynek dobowy w ciągu 25 zamiast 24 godzin, jeśli jego łączny czas jazdy tego dnia nie przekracza 7 godzin i nie zagraża to bezpieczeństwu ruchu ani warunkom pracy; przy przewozie trwającym co najmniej 8 okresów 24-godzinnych - dwa razy (art. 8 ust. 2a); okno 24 godzin opisujemy w artykule o [odpoczynku dobowym](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/odpoczynek-dobowy/),
- zasada 12 dni - przy pojedynczym okazjonalnym przewozie kierowca może odroczyć odpoczynek tygodniowy o maksymalnie 12 kolejnych okresów 24-godzinnych po poprzednim regularnym odpoczynku tygodniowym; po odstępstwie musi wykorzystać dwa regularne odpoczynki tygodniowe albo regularny i skrócony trwający co najmniej 24 godziny, ze skróceniem do zrekompensowania; pojazd musi mieć tachograf spełniający wymogi rozporządzenia 165/2014, a przy jeździe między 22:00 a 6:00 musi to być załoga kilkuosobowa albo okres prowadzenia przed przerwą skraca się do 3 godzin (art. 8 ust. 6a); od 2024 r. zasada obejmuje także przewozy krajowe; zwykłe zasady odpoczynku tygodniowego opisujemy w artykule o [odpoczynku tygodniowym](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/odpoczynek-tygodniowy/).

Korzystanie z tych odstępstw kierowca dokumentuje formularzem przejazdu (art. 16 ust. 4). Od 31 grudnia 2024 r. musi mieć w pojeździe także kopie formularzy przejazdu z poprzednich 56 dni.

## Tachograf w autobusie

Tachografy instaluje się i używa w pojazdach używanych do przewozu osób lub rzeczy, do których stosuje się rozporządzenie 561/2006 (art. 3 ust. 1 rozporządzenia 165/2014). Przewozy regularne na trasach do 50 km są z rozporządzenia 561/2006 wyłączone, więc dla tych przewozów obowiązek używania tachografu z tego przepisu nie wynika. Jeżeli ten sam pojazd wykonuje również przewozy objęte rozporządzeniem 561/2006 - linie ponad 50 km albo przewozy okazjonalne - podczas tych przewozów tachograf trzeba stosować. Jeżeli to ten sam kierowca wykonuje różne rodzaje przewozów, jazdę na linii do 50 km uwzględnia się przy rozliczaniu jego pozostałej aktywności jako inną pracę, zgodnie z zasadami rozporządzenia.

## Czas pracy kierowcy autobusu

Limity jazdy to nie wszystko: kierowcę autobusu obowiązują także normy czasu pracy z ustawy, a czas pracy obejmuje oprócz jazdy m.in. obsługę pojazdu i pomoc pasażerom. Różnicę wyjaśniamy w artykule o [czasie pracy i czasie prowadzenia](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/czas-pracy-a-czas-prowadzenia/). W przewozie regularnym osób rozkład czasu pracy ustala się na co najmniej 2 tygodnie (art. 11 ust. 2), a na liniach do 50 km - na co najmniej miesiąc.

Przy pracy w porze nocnej czas pracy kierowcy autobusu nie może przekroczyć 10 godzin między odpoczynkami (art. 21) - szczegóły w artykule o [czasie pracy kierowcy w nocy](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/czas-pracy-kierowcy-w-nocy/). Art. 22 wyłącza ten limit m.in. dla przewozu osób pojazdami przeznaczonymi do przewozu najwyżej 9 osób łącznie z kierowcą, a więc nie dla autobusów. W podwójnej obsadzie, częstej w autokarach, obowiązują zasady opisane w artykule o [podwójnej obsadzie](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/multi-manning/).

## Najczęstsze pytania

### Ile może jechać kierowca autobusu?

Na liniach regularnych do 50 km - 10 godzin dziennie, 60 godzin w tygodniu i 90 godzin w dwóch tygodniach (ustawa, art. 31a). W pozostałych przewozach - 9 godzin dziennie (dwa razy w tygodniu 10), 56 godzin w tygodniu i 90 godzin w dwóch tygodniach (rozporządzenie 561/2006).

### Czy kierowca autobusu miejskiego musi używać tachografu?

Na liniach regularnych do 50 km obowiązek używania tachografu nie wynika z rozporządzenia 165/2014, bo takie przewozy są wyłączone z rozporządzenia 561/2006. Jeśli ten sam pojazd wykonuje też przewozy objęte rozporządzeniem 561/2006, podczas tych przewozów tachograf trzeba stosować.

### Czy zasada 12 dni dotyczy przewozów krajowych?

Tak. Od 22 maja 2024 r. zasada 12 dni obejmuje pojedyncze okazjonalne przewozy osób także w kraju - na warunkach z art. 8 ust. 6a rozporządzenia 561/2006. Nie dotyczy przewozów regularnych.

### Czy bus i autobus to w przepisach to samo?

Nie. Rozporządzenie 561/2006 obejmuje przewóz osób pojazdami przeznaczonymi do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Bus dostawczy do 3,5 t podlega innym zasadom.

### Ile przerwy ma kierowca autobusu miejskiego?

Na liniach regularnych do 50 km - co najmniej 30 minut przy 6-8 godzinach jazdy i co najmniej 45 minut powyżej 8 godzin, z możliwością podziału na części po co najmniej 15 minut (art. 31b ustawy). Na pozostałych liniach - 45 minut po 4,5 godziny jazdy według rozporządzenia 561/2006.

## Powiązane materiały

- [Harmonogram czasu pracy kierowcy](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/harmonogram-czasu-pracy-kierowcy/) - Kiedy rozkład jest obowiązkowy
- [Przerwa w prowadzeniu](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/przerwa-w-prowadzeniu/) - 45 minut po 4,5 h jazdy
- [Podwójna obsada](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/multi-manning/) - Dwóch kierowców i okno 30 h