# Podwójna obsada kierowców (załoga kilkuosobowa) - czas pracy i odpoczynek

W podwójnej obsadzie każdy kierowca ma te same limity jazdy i przerw co kierowca jadący sam. Zmienia się odpoczynek dobowy: zamiast w oknie 24 godzin kierowca musi wykorzystać co najmniej 9 godzin odpoczynku w ciągu 30 godzin od końca poprzedniego odpoczynku. Przerwę 45 minut może wykorzystać w jadącym pojeździe, jeśli nie pomaga prowadzącemu.

Stan prawny na 3 października 2026 r.

Podstawa: rozporządzenie (WE) nr 561/2006 - art. 4 lit. o, art. 6, art. 7 akapit czwarty, art. 8 ust. 5; dyrektywa 2002/15/WE - art. 3 lit. b

## Czym jest podwójna obsada

Podwójna obsada - w przepisach załoga kilkuosobowa, potocznie multi-manning - to sytuacja, w której w każdym okresie prowadzenia między dwoma kolejnymi odpoczynkami dobowymi albo między odpoczynkiem dobowym a tygodniowym w pojeździe jest co najmniej dwóch kierowców (art. 4 lit. o). Przez pierwszą godzinę tego okresu obecność drugiego kierowcy nie jest obowiązkowa, przez resztę - tak. Podwójna obsada jest częsta w autokarach - zasady dla kierowców autobusów zestawiamy w artykule o [czasie pracy kierowców autobusów](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/czas-pracy-kierowcow-autobusow/).

Zasady jazdy, przerw i odpoczynków jednego kierowcy zestawiamy w przeglądzie [czas prowadzenia, przerwy i odpoczynki](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/czas-prowadzenia-przerwy-odpoczynki/). Poniżej tylko to, co w podwójnej obsadzie działa inaczej.

## Podwójna obsada - tabela zasad

| Zasada | Kierowca sam | Podwójna obsada | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Dzienny czas jazdy | 9 h, dwa razy w tygodniu 10 h | tak samo - dla każdego kierowcy osobno | art. 6 ust. 1 |
| Tygodniowy i dwutygodniowy czas jazdy | 56 h i 90 h | tak samo - dla każdego kierowcy osobno | art. 6 ust. 2 i 3 |
| Przerwa po 4,5 h jazdy | 45 min, poza jazdą | 45 min także w jadącym pojeździe, bez pomagania prowadzącemu | art. 7 |
| Odpoczynek dobowy | 11 h, skrócony 9 h, w oknie 24 h | co najmniej 9 h w oknie 30 h | art. 8 ust. 2 i 5 |
| Odpoczynek tygodniowy | 45 h, skrócony 24 h | tak samo | art. 8 ust. 6 |
| Czas obok prowadzącego | - | okres gotowości (dyspozycyjność) | dyrektywa 2002/15/WE, art. 3 lit. b |

Źródło: art. 6, 7 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz art. 3 lit. b dyrektywy 2002/15/WE.

## Odpoczynek dobowy: 9 godzin w ciągu 30 godzin

W podwójnej obsadzie kierowca musi wykorzystać nowy odpoczynek dobowy trwający co najmniej 9 godzin w ciągu 30 godzin od zakończenia poprzedniego odpoczynku dobowego lub tygodniowego (art. 8 ust. 5). Kierowca jadący sam ma na to okno 24 godzin, opisane w artykule o [odpoczynku dobowym](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/odpoczynek-dobowy/).

Dłuższe okno pozwala utrzymać pojazd w ruchu dłużej niż przy jednym kierowcy. Na schemacie obaj kierowcy pracują od 6:00 do 1:00, czyli 19 godzin poza odpoczynkiem. Pojedynczemu kierowcy w oknie 24 godzin zostałoby tylko 5 godzin odpoczynku. Załoga ma okno 30 godzin, więc 9 godzin odpoczynku od 1:00 do 10:00 mieści się w nim.

**Schemat: Podwójna obsada: dwóch kierowców na zmianę i co najmniej 9 h odpoczynku w oknie 30 h**

*Kierowca A*

| Od | Do | Stan | Czas |
|---|---|---|---|
| 06:00 | 06:30 | inna praca | 30 min |
| 06:30 | 11:00 | jazda | 4 h 30 min |
| 11:00 | 11:45 | przerwa | 45 min |
| 11:45 | 15:30 | dyspozycyjność | 3 h 45 min |
| 15:30 | 20:00 | jazda | 4 h 30 min |
| 20:00 | 20:45 | przerwa | 45 min |
| 20:45 | 00:30 | dyspozycyjność | 3 h 45 min |
| 00:30 | 01:00 | inna praca | 30 min |
| 01:00 | 10:00 | odpoczynek (w oknie 30 h) | 9 h |

*Kierowca B*

| Od | Do | Stan | Czas |
|---|---|---|---|
| 06:00 | 06:30 | inna praca | 30 min |
| 06:30 | 11:00 | dyspozycyjność | 4 h 30 min |
| 11:00 | 15:30 | jazda | 4 h 30 min |
| 15:30 | 16:15 | przerwa | 45 min |
| 16:15 | 20:00 | dyspozycyjność | 3 h 45 min |
| 20:00 | 00:30 | jazda | 4 h 30 min |
| 00:30 | 01:00 | inna praca | 30 min |
| 01:00 | 10:00 | odpoczynek (w oknie 30 h) | 9 h |

Kierowcy prowadzą na zmianę, a każdy z nich osobno mieści się w dziennym limicie jazdy i w zasadzie 4 h 30 min. Po swoim okresie prowadzenia kierowca może wykorzystać 45-minutową przerwę w jadącym pojeździe, jeśli nie pomaga prowadzącemu; pozostały czas obok kierowcy to dyspozycyjność. W ciągu 30 h od końca poprzedniego odpoczynku każdy wykorzystuje co najmniej 9 h odpoczynku.

Podstawa: art. 6 ust. 1, art. 7 akapit czwarty i art. 8 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Schemat przedstawia załogę kilkuosobową - odstępstwo od okna 24 h na zasadach art. 8 ust. 5. Stan prawny na 3 października 2026 r. Godziny są przykładowe.


## Przerwa w jadącym pojeździe

Kierowca w podwójnej obsadzie może wykorzystać 45-minutową przerwę w pojeździe prowadzonym przez drugiego kierowcę, jeśli w tym czasie nie pomaga prowadzącemu (art. 7 akapit czwarty). Jak każda przerwa z art. 7, przypada ona po okresie prowadzenia tego kierowcy. To możliwość, a nie obowiązek - przerwę można też wykorzystać na postoju. Zasady samej przerwy, w tym jej podział, opisujemy w artykule o [przerwie w prowadzeniu](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/przerwa-w-prowadzeniu/).

Pozostały czas, który kierowca spędza obok prowadzącego albo na kuszetce w czasie jazdy, to okres gotowości (art. 3 lit. b dyrektywy 2002/15/WE), a nie przerwa ani odpoczynek. Na tachografie zapisuje się go jako dyspozycyjność - symbole czynności wyjaśniamy w artykule o [aktywnościach na tachografie](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/aktywnosci-na-tachografie/). Czym ten okres różni się od dyżuru, opisujemy w artykule o [dyżurze i dyspozycyjności](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/dyzur-i-dyspozycyjnosc/).

## Co się nie zmienia w podwójnej obsadzie

Podwójna obsada nie wydłuża limitów jazdy. Każdy kierowca ma własny dzienny, tygodniowy i dwutygodniowy czas jazdy, opisany w artykule o [czasie jazdy kierowcy](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/limity-jazdy/), i własny obowiązek przerwy po 4,5 godziny jazdy. Bez zmian zostają też zasady [odpoczynku tygodniowego](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/odpoczynek-tygodniowy/). Limit czasu pracy przy pracy w porze nocnej również liczy się dla każdego kierowcy osobno - opisujemy go w artykule o [czasie pracy kierowcy w nocy](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/czas-pracy-kierowcy-w-nocy/).

Wynagrodzenie za pracę w podwójnej obsadzie to temat rozliczeń - zasady wynagradzania kierowców opisujemy w artykule o [wynagrodzeniach kierowców](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/wynagrodzenia-kierowcow/).

## Najczęstsze pytania

### Ile może jechać kierowca w podwójnej obsadzie?

Tyle samo co kierowca jadący sam: 9 godzin dziennie (dwa razy w tygodniu 10), 56 godzin w tygodniu i 90 godzin w dwóch kolejnych tygodniach. Limity liczy się dla każdego kierowcy osobno.

### Ile odpoczynku ma kierowca w podwójnej obsadzie?

Co najmniej 9 godzin w ciągu 30 godzin od końca poprzedniego odpoczynku dobowego lub tygodniowego.

### Czy przerwę można wykorzystać w czasie jazdy?

Tak. Kierowca w podwójnej obsadzie może wykorzystać 45-minutową przerwę w pojeździe prowadzonym przez drugiego kierowcę, jeśli nie pomaga prowadzącemu.

### Jak traktować czas obok kierowcy?

Czas spędzony obok prowadzącego albo na kuszetce w czasie jazdy to okres gotowości, zapisywany jako dyspozycyjność. Wyjątkiem są 45 minut po własnym okresie prowadzenia, które kierowca może wykorzystać jako przerwę.

### Czy drugi kierowca musi być w pojeździe od początku?

Nie. Przez pierwszą godzinę okresu prowadzenia obecność drugiego kierowcy jest fakultatywna, potem jest obowiązkowa (art. 4 lit. o).

## Powiązane materiały

- [Odpoczynek dobowy](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/odpoczynek-dobowy/) - Regularny, skrócony i dzielony
- [Dyżur i dyspozycyjność](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/dyzur-i-dyspozycyjnosc/) - Czym różnią się od czasu pracy
- [Czas jazdy kierowcy](https://rcpk.pl/baza-wiedzy/limity-jazdy/) - 9, 56 i 90 godzin