Delegowanie kierowców - podstawa prawna

Czym jest delegowanie kierowcy

Kierowca jest delegowany wtedy, gdy wykonuje objętą przepisami o delegowaniu operację transportową na terytorium innego państwa członkowskiego niż państwo, w którym zatrudniony jest przewoźnik. W okresie delegowania stosuje się do niego określone warunki zatrudnienia państwa przyjmującego, w tym zasady wynagradzania mające zastosowanie do delegowania. Zasady delegowania w transporcie drogowym określa dyrektywa (UE) 2020/1057 jako przepisy szczególne (lex specialis) wobec ogólnych przepisów o delegowaniu pracowników.

Które przewozy są objęte, a które wyłączone

Delegowanie nie obejmuje każdego wyjazdu za granicę. Kierowca jest delegowany, gdy wykonuje kabotaż (przewóz wewnątrz jednego państwa członkowskiego przez przewoźnika z innego państwa) albo cross-trade (przewóz między dwoma państwami, z których żadne nie jest państwem siedziby przewoźnika). Wyłączone spod przepisów o delegowaniu są natomiast przewozy dwustronne (bilateralne) - między państwem siedziby a innym państwem i z powrotem - oraz tranzyt przez państwo bez załadunku i rozładunku. Przy przewozie dwustronnym wyłączone mogą być również ograniczone dodatkowe czynności załadunku lub rozładunku w państwach, przez które kierowca przejeżdża - na zasadach określonych w przepisach. Dlatego sam fakt wielodniowej jazdy za granicą nie oznacza, że kierowca przez cały ten czas jest delegowany.

Zgłoszenie IMI

Przewoźnik delegujący kierowcę składa zgłoszenie delegowania za pomocą publicznego interfejsu połączonego z systemem IMI (systemem wymiany informacji na rynku wewnętrznym), najpóźniej w momencie rozpoczęcia delegowania. W trakcie delegowania kierowca dysponuje określonymi dokumentami, które pozwalają organom państw członkowskich kontrolować przestrzeganie przepisów. Obowiązek zgłoszeń IMI obowiązuje w Unii od 2 lutego 2022 r.

Delegowanie a zaświadczenie A1

Odrębnym dokumentem jest zaświadczenie A1 - wydawane przez ZUS - które potwierdza, że w określonym okresie kierowca podlega polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego. Wynika z innych przepisów niż delegowanie - rozporządzenia (WE) nr 883/2004 o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jego znaczenie jest szersze niż zgłoszenia IMI: A1 może być potrzebne także przy przewozach wyłączonych spod delegowania - dwustronnych i tranzycie - przy których zgłoszenie IMI nie jest wymagane.

W niektórych państwach A1 trzeba mieć dostępne podczas kontroli - szczególnie istotne jest to we Francji, ale taki wymóg występuje również m.in. w Austrii i Słowenii. Ma to praktyczne znaczenie przy planowaniu tras: kierowca jadący pozornie tylko do Niemiec może otrzymać ładunek powrotny z Francji lub Austrii. Dlatego w transporcie międzynarodowym warto zapewnić kierowcy aktualne A1 razem z pozostałą dokumentacją. Zgłoszenie IMI nie zastępuje A1 - to dwa różne dokumenty wynikające z różnych reżimów prawnych.

Delegowanie a rozliczenie kierowcy

Delegowanie pociąga za sobą skutki płacowe oraz podatkowo-składkowe. W okresie delegowania do kierowcy stosuje się zasady wynagradzania właściwe dla państwa przyjmującego, w tym - jeżeli wynika to z mających zastosowanie przepisów - zasady dotyczące minimalnego lub sektorowego poziomu wynagrodzenia. Rozliczenie takich przewozów, wraz z ustaleniem podstawy wymiaru składek i opodatkowania, rozwijamy w obszarze Wynagrodzeń. Odrębną kwestię statusu podróży służbowej reguluje ustawa o czasie pracy kierowców - w przewozach międzynarodowych kierowca co do zasady nie jest w podróży służbowej.

Podstawa prawna

Delegowanie kierowców regulują na poziomie unijnym dyrektywa (UE) 2020/1057 (przepisy szczególne wobec dyrektyw 96/71/WE i 2014/67/UE), a na poziomie krajowym ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym (Dz.U. z 2025 r. poz. 797). Ta strona jest przeglądem ramy prawnej i nie zastępuje tekstu przepisów; wszystkie źródła zbiera hub Podstawy prawne.