Odpoczynek tygodniowy kierowcy (pauza weekendowa) - regularny, skrócony i rekompensata
Odpoczynek tygodniowy kierowcy - potocznie pauza weekendowa - trwa co najmniej 45 godzin. Można go skrócić do 24 godzin, ale w każdych dwóch kolejnych tygodniach co najmniej jeden odpoczynek musi być regularny, a skrócenie trzeba oddać. Odpoczynek musi się zacząć najpóźniej po sześciu okresach 24 godzin od końca poprzedniego odpoczynku tygodniowego.
Stan prawny na
Podstawa:rozporządzenie (WE) nr 561/2006 - art. 4 lit. h, art. 8 ust. 6, 6a, 6b, 7, 8, 8a i 9, art. 9 ust. 1; ustawa o czasie pracy kierowców - art. 14 i art. 27 ust. 5 (Dz.U. 2026 poz. 477)
Ile trwa odpoczynek tygodniowy
Rozporządzenie 561/2006 rozróżnia regularny i skrócony odpoczynek tygodniowy. W obu przypadkach to czas, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem. Kierowcy nazywają go pauzą weekendową, choć nie musi przypadać w weekend.
| Zasada | Norma | Warunki | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Regularny | co najmniej 45 h | nieprzerwanie | art. 4 lit. h |
| Skrócony | co najmniej 24 h, ale mniej niż 45 h | w każdych dwóch kolejnych tygodniach co najmniej jeden odpoczynek regularny | art. 4 lit. h, art. 8 ust. 6 |
| Kiedy zacząć | najpóźniej po 6 okresach 24 h | licząc od końca poprzedniego odpoczynku tygodniowego | art. 8 ust. 6 |
| Rekompensata | równoważny odpoczynek, wykorzystany jednorazowo | przed końcem trzeciego tygodnia po tygodniu skrócenia, łącznie z innym odpoczynkiem trwającym co najmniej 9 h | art. 8 ust. 6b i 7 |
| Gdzie | regularny i rekompensata ponad 45 h poza pojazdem | zakwaterowanie na koszt pracodawcy | art. 8 ust. 8 |
| Powrót do bazy | co 4 kolejne tygodnie | do bazy pracodawcy albo do miejsca zamieszkania kierowcy | art. 8 ust. 8a |
Źródło: art. 4 lit. h oraz art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Słowem „pauza” kierowcy określają też przerwę w jeździe i odpoczynek dobowy. Jak te pojęcia się rozdzielają, pokazujemy w przeglądzie czas prowadzenia, przerwy i odpoczynki.
Kiedy trzeba zacząć odpoczynek tygodniowy
Odpoczynek tygodniowy musi się zacząć najpóźniej po zakończeniu sześciu okresów 24 godzin, licząc od końca poprzedniego odpoczynku tygodniowego (art. 8 ust. 6). Jeśli poprzedni odpoczynek skończył się w poniedziałek o 6:00, następny trzeba zacząć najpóźniej w niedzielę o 6:00.
Odpoczynek, który przypada na przełom dwóch tygodni, można zaliczyć do jednego z nich, ale nie do obu (art. 8 ust. 9). Tydzień liczy się tu tak samo jak przy limitach czasu jazdy: od poniedziałku 00:00 do niedzieli 24:00.
Skrócony odpoczynek tygodniowy i rekompensata
W każdych dwóch kolejnych tygodniach kierowca musi wykorzystać co najmniej dwa regularne odpoczynki tygodniowe albo jeden regularny i jeden skrócony, trwający co najmniej 24 godziny (art. 8 ust. 6). Dlatego dwa kolejne tygodnie nie mogą, co do zasady, opierać się wyłącznie na skróconych odpoczynkach.
Każde skrócenie trzeba zrekompensować równoważnym odpoczynkiem, wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po tygodniu, w którym doszło do skrócenia (art. 8 ust. 6b). Rekompensatę wykorzystuje się łącznie z innym odpoczynkiem trwającym co najmniej 9 godzin (art. 8 ust. 7).
Przykład: w tygodniu 1 kierowca wykorzystał skrócony odpoczynek 24 godziny, więc do 45 godzin brakuje 21. Te 21 godzin musi wykorzystać w całości przed końcem tygodnia 4, dołączając je do innego odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin - na przykład do regularnego odpoczynku tygodniowego w tygodniu 3, co daje 66 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Rekompensatę można też dołączyć do odpoczynku dobowego - jego zasady opisujemy w artykule o odpoczynku dobowym.
- przerwa / odpoczynek
W tygodniu 1 kierowca wykorzystuje skrócony odpoczynek tygodniowy 24 h, więc do 45 h brakuje 21 h. W tygodniu 2 odpoczynek jest regularny, bo w każdych dwóch kolejnych tygodniach co najmniej jeden musi być regularny. Brakujące 21 h kierowca wykorzystuje jednym blokiem razem z regularnym odpoczynkiem w tygodniu 3 - łącznie 66 h - przed końcem trzeciego tygodnia po tygodniu skrócenia. Na osi pokazano tylko odpoczynki tygodniowe; jazda, praca i odpoczynki dobowe zostały pominięte.
Podstawa: art. 4 lit. h, art. 8 ust. 6, 6b i 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Schemat przedstawia zasadę ogólną dla jednego kierowcy. Stan prawny na Dni i godziny na osi są przykładowe.
Dwa skrócone odpoczynki z rzędu w transporcie międzynarodowym
Kierowca wykonujący międzynarodowe przewozy rzeczy może wykorzystać dwa kolejne skrócone odpoczynki tygodniowe poza państwem siedziby pracodawcy, jeśli w ciągu czterech kolejnych tygodni wykorzysta co najmniej cztery odpoczynki tygodniowe, w tym co najmniej dwa regularne (art. 8 ust. 6 akapit trzeci).
Za przewóz międzynarodowy uznaje się tu sytuację, w której oba skrócone odpoczynki zaczynają się poza państwem siedziby pracodawcy i jednocześnie poza państwem zamieszkania kierowcy (art. 8 ust. 6 akapit czwarty). Następny odpoczynek tygodniowy musi być wtedy poprzedzony rekompensatą za oba skrócenia (art. 8 ust. 6b akapit drugi), a pracodawca organizuje pracę tak, żeby kierowca mógł wrócić do bazy lub domu przed rozpoczęciem odpoczynku trwającego ponad 45 godzin, wykorzystywanego jako rekompensata (art. 8 ust. 8a akapit drugi).
Odpoczynek tygodniowy w kabinie
Regularnego odpoczynku tygodniowego ani odpoczynku tygodniowego trwającego ponad 45 godzin, wykorzystywanego jako rekompensata, nie wolno spędzać w pojeździe. Trzeba go wykorzystać w odpowiednim dla każdej płci miejscu zakwaterowania z infrastrukturą noclegową i sanitarną, a koszty zakwaterowania poza pojazdem pokrywa pracodawca (art. 8 ust. 8).
Zakaz z art. 8 ust. 8 dotyczy regularnych odpoczynków tygodniowych oraz odpoczynków tygodniowych przekraczających 45 godzin, wykorzystywanych jako rekompensata. Skrócony odpoczynek tygodniowy nie jest objęty tym zakazem.
Powrót kierowcy do bazy co 4 tygodnie
Przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę tak, żeby w każdym okresie czterech kolejnych tygodni kierowca mógł wrócić do bazy pracodawcy w państwie jego siedziby albo do swojego miejsca zamieszkania i wykorzystać tam co najmniej jeden regularny odpoczynek tygodniowy lub odpoczynek trwający ponad 45 godzin, wykorzystywany jako rekompensata (art. 8 ust. 8a).
Przedsiębiorstwo musi też dokumentować, jak spełnia ten obowiązek, przechowywać tę dokumentację w swojej siedzibie i okazywać ją na żądanie organów kontroli (art. 8 ust. 8a akapit trzeci).
Wyjątki: prom i pociąg, przewóz okazjonalny osób
- Prom i pociąg - skrócony odpoczynek tygodniowy wykorzystywany na promie lub w pociągu można przerwać najwyżej dwa razy innymi czynnościami trwającymi łącznie nie dłużej niż godzinę, jeśli kierowca ma do dyspozycji kabinę sypialną, koję lub kuszetkę. Regularny odpoczynek tygodniowy można przerwać na tych zasadach tylko wtedy, gdy podróż jest zaplanowana na co najmniej 8 godzin i kierowca ma do dyspozycji kabinę sypialną (art. 9 ust. 1). Szczegóły w artykule o odpoczynku na promie i w pociągu.
- Przewóz okazjonalny osób - kierowca wykonujący pojedynczy okazjonalny przewóz osób może na określonych warunkach odroczyć odpoczynek tygodniowy o maksimum 12 kolejnych okresów 24-godzinnych po poprzednim regularnym odpoczynku tygodniowym (art. 8 ust. 6a). Warunki tej zasady opisujemy w artykule o czasie pracy kierowców autobusów.
Odpoczynek tygodniowy w ustawie o czasie pracy kierowców
Ustawa o czasie pracy kierowców przewiduje własny odpoczynek tygodniowy (art. 14). Do kierowcy, który wykorzystał odpoczynek zgodnie z art. 8 rozporządzenia 561/2006, tego przepisu ustawy się nie stosuje (art. 27 ust. 5). Dla kierowcy objętego rozporządzeniem podstawą są więc zasady opisane wyżej.
Najczęstsze pytania
Ile trwa pauza weekendowa?
Regularny odpoczynek tygodniowy trwa co najmniej 45 godzin. Skrócony - co najmniej 24 godziny, ale mniej niż 45.
Ile razy można skrócić odpoczynek tygodniowy?
Co do zasady w każdych dwóch kolejnych tygodniach co najmniej jeden odpoczynek tygodniowy musi być regularny. Wyjątkiem są dwa skrócone z rzędu w międzynarodowym przewozie rzeczy, na warunkach z art. 8 ust. 6.
Jak oddać skrócony odpoczynek tygodniowy?
Brakujące godziny trzeba wykorzystać jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia po tygodniu skrócenia, łącznie z innym odpoczynkiem trwającym co najmniej 9 godzin.
Czy odpoczynek tygodniowy można spędzić w kabinie?
Regularnego odpoczynku tygodniowego ani rekompensaty trwającej ponad 45 godzin - nie. Zakaz z art. 8 ust. 8 nie obejmuje skróconego odpoczynku tygodniowego.
Co ile tygodni kierowca musi wrócić do bazy lub domu?
Pracodawca organizuje pracę tak, żeby w każdym okresie czterech kolejnych tygodni kierowca mógł wrócić do bazy lub miejsca zamieszkania na co najmniej jeden regularny odpoczynek tygodniowy albo rekompensatę ponad 45 godzin.